Alaska

Poll without page-refresh

Article on other languages:

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Ten artykuł dotyczy stanu USA. Zobacz też: inne znaczenia tego słowa.

Alaska


Flaga stanowa Alaski	Pieczęć stanowa Alaski

Przydomek: The Last Frontier
Ostatnia rubież

Dewiza: North to the Future

Stolica

Największe miasto

Gubernator

Język urzędowy

• ogółem
• lądowa
• wodna
• % wodna

na 1 miejscu

1 717 854 km²
1 481 347 km²
236 507 km²
13,77 %

Populacja (2000)

na 48 miejscu

626 932

Gęstość zaludnienia (2000)

na 50 miejscu

0,42 /km²

Wejście do Unii

• kolejność
• data

49
3 stycznia 1959

Strefa czasowa

Alaska: UTC-9/-8

Szerokość geograficzna

54°40'N do 71°50'N

Długość geograficzna

130°W do 173°E

Szerokość

Długość
Wzniesienie
• najwyższe
• średnie
• najniższe

2380 km

1300 km

6194 m
3060 m
0 m

ISO 3166-2

US-AK

Alaska – stan USA w północno-zachodniej części Ameryki Północnej, nie posiadający bezpośredniego połączenia lądowego z główną częścią Stanów Zjednoczonych. Graniczy od wschodu z Kanadą, a od zachodu przez Cieśninę Beringa z Rosją. Dominują góry i wyżyny; szczyt Mount McKinley (6194 m n.p.m.) jest najwyższym punktem Ameryki Północnej; liczne stożki wulkaniczne. Do terytorium należą też Aleuty. Ma największą powierzchnię i najmniejszą gęstość zaludnienia wśród stanów USA.

Klimat

W części południowej – umiarkowany chłodny; na Dalekiej Północy – subpolarny; zakres zmian temperatury powietrza w ciągu roku: od -50°C w zimie do 10°C w lecie. Zima trwa 9 miesięcy, jest więc długa i bardzo mroźna; w czasie jej trwania wieją silne wiatry osiągające prędkość do 100 km/h, występują również burze śnieżne charakterystyczne dla strefy tundry.

Główne rzeki

Roślinność:

tajga i tundra

Demografia

Religia

Cerkiew w Sitce

Chrześcijaństwo 82%
- Protestantyzm 62%
  - Baptyzm 11%
  - Luteranizm 8%
  - Metodyzm 6%
  - Pentakostalizm 2%
  - Kwakrzy 1%
- Prawosławie 8%
- Katolicyzm 7%
- Anglikanizm 1%
- Mormoni 4%
Buddyzm 10%
Inna religia 1%
Brak religii,agnostycyzm,ateizm 7%

Ta sekcja jest zalążkiem. Jeśli możesz, rozbuduj ją.

Geografia

Powierzchnia stanu górzysta. Na południu góry Alaska z najwyższym szczytem Ameryki Północnej - McKinley (6194 m n.p.m.), Góry Świętego Eliasza (Góra Św. Eliasza, 5489 m n.p.m.), Góry Wrangla (Mt Bona, 5044 m n.p.m.), na północy Góry Brooksa (Michelson, 2816 m n.p.m.). W środkowej części stanu płaskowyż rozcięty dolinami rzek. Wzdłuż wybrzeża niziny. Linia brzegowa bardzo dobrze rozwinięta. Liczne półwyspy (Alaska, Kenai) i przybrzeżne wyspy (Aleuty, Archipelag Aleksandra, Kodiak, Nunivak, Wyspa Św. Wawrzyńca, Wyspy Pribyłowa). Obszar aktywny sejsmicznie. Wiele szczytów gór to czynne (m.in. Pavlof, Iliamna) i wygasłe wulkany.

Główne miasta

Dewiza

"North to the Future" (Przez Północ do przyszłości)

Przydomek

"The Last Frontier" - Ostatnia rubież

"The Great Land" - Wielki Stan

Symbole

Alaska na mapie Ameryki

Historia

1640 – odkrycie Alaski przez żeglarzy hiszpańskich.
1732 – okręt rosyjski wysłany przez dowódcę ekspedycji wojskowej Pawłeckiego z pochodzenia Polaka w czasie przejścia przez Cieśninę Beringa obserwuje brzeg Alaski, potwierdzając bliskość Azji i Ameryki.
1741 (15 i 16 lipca) – pierwsza morska ekspedycja naukowa pod dowództwem duńskiego badacza w służbie Rosji Vitusa Beringa i Rosjanina Aleksieja Czirkowa.
1784 – pierwsza kolonia założona przez rosyjskich handlarzy futer na wyspie Kodiak.
1799 – założenie przez Rosjan osady Sitka na Wyspie Baranowa, która od początku swojego istnienia aż do roku 1906 była stolicą Alaski.
1799-1867 – teren Alaski pod administracją Kompanii Rosyjsko-Amerykańskiej.
1867 (30 marca) – sprzedaż Alaski przez cara Imperium Rosyjskiego Aleksandra II Stanom Zjednoczonym za 7 mln 200 tys. dolarów; pierwszym amerykańskim administratorem Alaski został Polak, Włodzimierz Krzyżanowski.
1896 – George Carmack, Skookum Jim i Dawson Charlie odkryli złoto nad rzeką Klondike.
1897 – początek wielkiej "gorączki złota" wywołanej wiadomością o tonie złota przywiezionej na pokładzie parowca z Alaski do portu Seattle w stanie Waszyngton.
1912 – ustanowienie Terytorium Alaski.
1958 – największe zanotowane dotąd tsunami na świecie. Fala osiągnęła 524 m.
1959 (3 stycznia) – wejście Alaski do Unii (jako 49 stanu).

Przemysł i bogactwa naturalne

Eksploatuje się ropę naftową (jedne z największych złóż na świecie), gaz ziemny, złoto, platynę, rudy miedzi, cyny, niklu, uranu. Zakłady przemysłu petrochemicznego, drzewnego, papierniczego. Rozwinięta hodowla reniferów, lisów, a także leśnictwo, myślistwo i rybołówstwo (połów łososi i śledzi). Komunikacja gł. na południu stanu: samochodowa (fragment Drogi Panamerykańskiej - Alaska Highway), kolejowa, lotnicza. Liczne rurociągi. Główne porty morskie: Valdez, Seward, Sitka. Wojskowe bazy lotnicze.

Uniwersytety i wyższe uczelnie

University of Alaska

Sławni ludzie

Aleksander Baranow
Margaret Elizabeth Bell
Jewel (ur. w stanie Utah, dzieciństwo spędziła na Alasce, gdzie jej dziadek był senatorem stanowym (senatorem w senacie Alaski, nie USA)
Holly Madison

Ciekawostki

Alaska jest najsłabiej zaludnionym stanem USA. W latach 1940-1980 fala imigracyjna sprawiła, że liczba ludności Alaski wzrosła o 454%.
24 marca 1989 r. u wybrzeży stanu rozbił się tankowiec MT Exxon Valdez:
- do morza wylało się 41,8 mln litrów ropy
- zanieczyszczeniu uległo 2080 km linii brzegowej
- olbrzymie straty ekologiczne (m.in. 5000 wydr morskich, kilkaset tysięcy ptaków)
Alaska jest jedynym stanem Unii, który zamiast pobierać podatki, wypłaca mieszkańcom dywidendy pochodzące z opłat za wydobycie ropy naftowej (ostatnio ok. tysiąca dolarów rocznie na każdego mieszkańca).
Alaska jest jednocześnie stanem wysuniętym najbardziej na północ, wschód oraz zachód Stanów Zjednoczonych. Największe wysunięcie na wschód oraz zachód jednocześnie spowodowane jest tym, że stan ten przecina południk 180 stopni.
Na wyspie Kodiak znajduje się jeden z amerykańskich kosmodromów NASA, skąd startują sztuczne satelity Ziemi i sondy międzyplanetarne.
Na Alasce znajduje się jedna z baz amerykańskiej "Tarczy Antyrakietowej".
Na jednej z Wysp Aleuckich był jeden z amerykańskich poligonów atomowych.
Każdego roku 18 października obchodzony jest Dzień Alaski.
Gubernatorami Alaski, zanim została ona sprzedana Stanom Zjednoczonym, byli dwaj Polacy: Szymon Janowicz (w latach 1818-1820) oraz Stefan Wojewódzki (1854-1859).

Podział administracyjny

Zobacz więcej w osobnym artykule: Lista obszarów i miast Alaski.

Alaska jest podzielona na 11 obszarów i 16 miast.

Obszary

Miasta

Linki zewnętrzne

Zobacz galerię na Wikimedia Commons:
Alaska

Zobacz też

Gorączka złota nad Klondike

Podział terytorialny Stanów Zjednoczonych

Stany	Alabama • Alaska • Arizona • Arkansas • Connecticut • Dakota Południowa • Dakota Północna • Delaware • Floryda • Georgia • Hawaje • Idaho • Illinois • Indiana • Iowa • Kalifornia • Kansas • Karolina Południowa • Karolina Północna • Kentucky • Kolorado • Luizjana • Maine • Maryland • Massachusetts • Michigan • Minnesota • Missisipi • Missouri • Montana • Nebraska • Nevada • New Hampshire • New Jersey • Nowy Jork • Nowy Meksyk • Ohio • Oklahoma • Oregon • Pensylwania • Rhode Island • Teksas • Tennessee • Utah • Vermont • Waszyngton • Wirginia • Wirginia Zachodnia • Wisconsin • Wyoming

Dystrykt federalny	Dystrykt Kolumbii

Terytoria zależne	Baker • Guam • Howland • Jarvis Johnston • Kingman • Mariany Północne • Midway • Navassa • Palmyra • Portoryko • Samoa Amerykańskie • Wake • Wyspy Dziewicze Stanów Zjednoczonych

Źródło: „http://pl.wikipedia.org/wiki/Alaska”

Kategoria: Alaska

Ukryta kategoria: Zalążki sekcji artykułów

More about Alaska: alaska airline, alaska air, alaska vacation, alaska fishing, 45 airline alaska, alaska fishing lodge, alaska travel, alaska map, alaska real estate,

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.