Albert Camus

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
Albert Camus

Albert Camus
Prawdziwe nazwisko Albert Camus
Data i miejsce urodzenia 7 listopada 1913 Mondovia
Data i miejsce śmierci 4 stycznia 1960 Villeblevin
Dziedzina sztuki Literatura, filozofia
Styl Powieść, esej
Ważne dzieła Dżuma
Upadek
Mit Syzyfa
Galeria zdjęć w Wikimedia Commons
Kolekcja cytatów w Wikicytatach

Albert Camus (ur. 7 listopada 1913 w Mondovii we francuskiej Algierii, zm. 4 stycznia 1960 w Villeblevin) – francuski pisarz. Laureat Nagrody Nobla w dziedzinie literatury w 1957.


Spis treści


Życie

Albert Camus wychował się w biednej, niepiśmiennej rodzinie żyjącej na przedmieściach Algieru. Był synem pół-Hiszpanki i alzackiego robotnika, który wyemigrował do Algierii w poszukiwaniu zarobku. Zdobył wykształcenie dzięki wychowawcy, który po długich staraniach uzyskał dla niego stypendium naukowe. Duże znaczenie miała znajomość z profesorem Louisem Germainem, który zachęcał młodego Alberta do nauki i podsuwał mu klasyczne dzieła literatury (pod wpływem jednej z nich, Żywotów Cezarów Swetoniusza napisze później Kaligulę). W 1930 uzyskał maturę i wstąpił na uniwersytet w Algierze, gdzie studiował filozofię i historię kultury antycznej. Kilka lat później zaczęły się jego pierwsze związki z polityką i dziennikarstwem, na krótko wstąpił do Partii Komunistycznej, z której został jednak wydalony z powodu zbyt dużej różnicy zdań. Od 1937 do 1940 pracował jako dziennikarz w antykolonialnym dzienniku Alger Républicain. Mniej więcej w tym samym okresie rozpoczęła się jego przygoda z teatrem, w 1936 wraz z przyjaciółmi założył bowiem Théâtre de Travail (Teatr Pracy), którego pierwsze przedstawienie (grano Czas Pogardy André Malraux, później Ajschylosa, Gorkiego i innych) okazało się wielkim sukcesem. Po jego rozwiązaniu założył kolejny, o nazwie L'Equipe.

Po krytykowanym artykule wyjechał w 1940 do Paryża, po zdobyciu miasta przez Niemców pojechał do Lyonu, stamtąd do Oranu. W 1942 wyjechał na stałe do Paryża, gdzie wspólnie z Pascalem Pio redagował podziemne czasopismo Combat. W tym okresie zaprzyjaźnił się z J. P. Sartrem; przyjaźń ta urwała się po cyklu artykułów Camusa, które poróżniły go z obozem sławnego filozofa, wpływ jej był jednak na tyle silny, że zaczęto przypisywać Camusowi egzystencjalizm, przed czym on sam zaciekle się bronił.

W 1947 ostatecznie odciął się od dziennikarstwa i polityki, by móc w pełni oddać się teatrowi i pisarstwu. Wyjątek stanowi zbiór esejów Człowiek zbuntowany, w którym m.in. wbrew modzie panującej wśród francuskich intelektualistów poddał surowej krytyce stalinizm i ujawnia mało znane na zachodzie fakty dotyczące masowych zbrodni komunistycznych w ZSRR. W 1957 otrzymał Nagrodę Nobla w dziedzinie literatury za "ogromny wkład w literaturę, ukazującą znaczenie ludzkiego sumienia".

Trzy lata później, 4 stycznia 1960 Camus zginął w wypadku samochodowym w wieku 46 lat, co przyjaciele pisarza określili mianem skandalu. Na jego nagrobku zostały wyryte jego własne słowa:

„ Tu rozumiem, co nazywają chwałą:
Prawo do miłości bez granic		 ”

Twórczość

Nagrobek Alberta Camusa w Lourmarin

Całą twórczość Camusa można dzielić według wielu kryteriów, z których najbardziej chyba znane są tryptyki: Mit Syzyfa, do którego zaliczają się Mit Syzyfa, Obcy i Kaligula, oraz Mit Prometeusza: Człowiek Zbuntowany, Dżuma, Nieporozumienie. Dużo oczywistszym podziałem jest rozróżnienie na gatunki literackie. Mamy więc powieści (Obcy, Dżuma, Upadek, Pierwszy Człowiek), dramaty (Kaligula, Stan Oblężenia, Nieporozumienie, Sprawiedliwi), eseje (Mit Syzyfa, Prawa i Lewa Strona, Człowiek Zbuntowany) czy w końcu zbiory opowiadań (Wygnanie i Królestwo, Lato).

Camus używał pseudonimów Vincent Capable, Jean Meursault, Louis Neuville, Demos, Irenée.

Jego tłumaczkami na język polski były: Joanna Guze i Maria Zenowicz-Brandys.

Chronologia pierwszych publikacji

  • Zaślubiny - interesujące eseje w duchu pogodnego nihilizmu pochodzące z lat 1936 i 1937.
  • Dwie strony medalu (L'Envers et l'Endroit, 1937) – eseje
  • Śmierć szczęśliwa, (1936-38)
  • Gody (Noces, 1938) – eseje
  • Mit Syzyfa (Le Mythe de Sisyphe, 1942) – esej
  • Obcy (L'Étranger, 1942) – powieść
  • Kaligula (Caligula, 1944) – dramat
  • Nieporozumienie (Le Malentendu, 1944) – dramat
  • Dżuma (La Peste, 1947) – powieść, nagroda krytyki 1948
  • Stan oblężenia (L'État de siège, 1948) – dramat
  • Listy do przyjaciela Niemca (Lettres à un ami allemand, 1945, pod pseudonimem Louis Neuville) esej antyhitlerowski
  • Sprawiedliwi (Les Justes, 1950) – dramat
  • Człowiek zbuntowany (L'Homme révolté, 1951) – esej
  • Lato (L'Été, 1954) – szkice, eseje pochodzące z różnych lat, ułożone chronologicznie wedle roku powstania od 1939 do 1953.
  • Upadek (La Chute, 1956) – powieść
  • Wygnanie i królestwo (L'Exil et le royaume, 1957) – nowele
  • Artysta i jego epoka (L'Artiste et son temps, 1958) – esej

Poglądy

Poglądy Camusa ewoluują od postawy buntu i heroicznego trwania, które jest tematem Mitu Syzyfa aż do głębokiego humanizmu, któremu wyraz daje w Dżumie.

Postać Kaliguli oraz Meursaulta, bohatera Obcego, ukazują nie tylko konfrontację żelaznej logiki z ludzką zmysłowością i tak łatwo przyjmowanym światem, lecz odsłaniają dalsze źródła samotności człowieka; są istnymi dziełami o trwaniu nade wszystko. Obaj bohaterowie w końcu pragną śmierci, gdyż właśnie ona prowadzi do ich zwycięstwa – pojednania ze światem. Postrzegani jako szaleńcy, wykluczeni ze społeczeństwa czy to z powodu znikomości (Meursault), czy też wielkości (Kaligula) odgrywanej roli porównani zostają do Syzyfa. Dramat Syzyfa nie polega na wiecznym trwaniu jego mozołu, ale na jego świadomości, na świadomości wiecznej porażki; jego wielkość również – paradoksalnie, chciałoby się rzec – na tej świadomości, które odsłania jego bohaterstwo. Nawiązania do tego tematu można odnaleźć zresztą na przykład w Dżumie czy w przemówieniu, które wygłosił po odebraniu Literackiej Nagrody Nobla.

Obraz bohaterów diametralnie zmienia się w drugim tryptyku, do którego należy m.in. Dżuma. Dominujące w utworze postacie, doktor Rieux (będący zresztą alter ego Camusa) i Tarrou prezentują głębokie zaangażowanie w sprawy człowieka. Jedynym wyznacznikiem moralności jest zwykła uczciwość; ona to każe przede wszystkim bronić człowieka, a co za tym idzie – nie zgadzać się na zło.

Innym tematem w twórczości Camusa jest osamotnienie człowieka wobec jego otoczenia, niemożność zrozumienia jego zamierzeń i intencji, niesłuszna ich interpretacja, nadintepretacja nieraz; w efekcie ucieczka od człowieczeństwa – a to przecież jest dla Camusa dżumą.

Bibliografia

Zobacz też

Źródło: „http://pl.wikipedia.org/wiki/Albert_Camus”

More about Albert_Camus: the stranger by albert camus, albert camus biography, albert camus quote, albert camus letranger, albert camus the guest, albert camus the plague, life of albert camus, the plague by albert camus, albert camus the outsider,

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.