Alkiny

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire

Alkiny - organiczne związki chemiczne, węglowodory, w których występuje co najmniej jedno wiązanie potrójne między atomami węgla. Alkiny w odróżnieniu od alkanów i alkenów są bardzo reaktywne, nietrwałe i podlegają wielu samorzutnym reakcjom. Ogólny wzór alkinów: CnH2n-2

Najprostszym alkinem jest acetylen (etyn):

Grafika:Acetylene.png

Alkiny tak jak wszystkie węglowodory ulegają reakcjom spalania.

Nazewnictwo

Nazwy alkinów są tworzone z nazw odpowiednich alkanów. Z nazwy alkanu posiadającego ten sam szkielet węglowy usuwa się końcówkę "-an" i dodaje końcówkę "-yn" (lub "-in"), przed którą umieszcza się lokant, wskazujący przy którym atomie węgla występuje potrójne wiązanie np:

heksan i heks-2-yn

Łańcuch główny (od którego pochodzi główny człon nazwy) musi zawierać wiązanie potrójne i być najdłuższy z możliwych. Atomy węgla numeruje się tak aby wiązanie potrójne miało jak najmniejszy numer, bez względu na inne podstawniki. Jeżeli w węglowodorze występuje wiązanie podwójne i potrójne to ważniejsze przy nazewnictwie jest podwójne.

Lokant można pominąć, gdy jest on równy 1 – tzn. wiązanie potrójne występuje na początku szkieletu węglowego.

W literaturze spotyka się też stare nazewnictwo, które różni się od aktualnego tym, że lokanty występują przed nazwą, np. 2-heksyn.

Reakcje spalania

Przykłady reakcji spalania całkowitego, półspalania i spalania niecałkowitego etynu:

Spalanie całkowite:

2C2H2 + 5O2 → 4CO2 + 2H2O

półspalanie(przy ograniczonym dostępie tlenu):

2C2H2 + 3O2 → 4CO + 2H2O

Spalanie niecałkowite (przy bardzo ograniczonym dostępie tlenu):

2C2H2 + O2 → 4C + 2H2O


Główne alkiny

Etyn, Propyn, Butyn, Pentyn, Heksyn, Heptyn, Oktyn, Nonyn oraz Dekin

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.