Chemioterapia

Article on other languages:

• Химиотерапия
• Quimioteràpia
• Chemoterapie
• Kemoterapi
• Chemotherapie
• Χημειοθεραπεία
• Chemotherapy
• Quimioterapia
• Kimioterapia
• شیمی‌درمانی
• Chimiothérapie
• 화학요법
• Kemoterapi
• Chemioterapia
• כימותרפיה
• Chemoterapija
• Kemoterapi
• Chemotherapie
• 化学療法
• Kjemoterapi
• Quimioterapia
• Химиотерапия
• Chemotherapy
• Kemoterapija
• Хемотерапија
• Kemoterapia
• Kemoterapi
• Kemoterapi
• Хіміотерапія
• 化学疗法

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Chemioterapia – metoda systemowego leczenia nowotworów złośliwych za pomocą leków cytostatycznych. Dziedziną medycyny zajmującą się chemoterapią nowotworów jest onkologia kliniczna podstawowa specjalizacja, tzn. specjalizacja, którą wybiera się po ukończeniu studiów.

W szerszym znaczeniu jest to używanie syntetycznych związków chemicznych w leczeniu chorób. W leczeniu nowotworów stosuje się także leki hormonalne, leki celowane molekularnie (np. erlotynib, imatinib) i przeciwciała monoklonalne.

Chemioterapia zabija głównie komórki dzielące się, stąd oprócz komórek nowotworowych zabija również prawidłowe komórki macierzyste organizmu. Ponieważ komórki macierzyste najobficiej występują w szpiku i nabłonkach, najczęstsze i najpoważniejsze działania niepożądane chemioterapii to uszkodzenie szpiku i nabłonków przewodu pokarmowego.

Podział

• metoda radykalna - ma na celu całkowitą eliminację komórek nowotworowych z organizmu, co zagwarantuje skuteczność leczenia; stosowana głównie w leczeniu nowotworów hematologicznych, a także guzów litych (rak jądra, ciążowa choroba trofoblastyczna),
• metoda uzupełniająca - adiuwantowa - stosowana po radykalnym zabiegu operacyjnym. Jej celem jest zlikwidowanie pozostałych po zabiegu w postaci mikroprzerzutów komórek nowotworowych,
• metoda wstępna - neoadiuwantowa, indukcyjna - stosowana przed zabiegiem operacyjnym celem zmniejszenia masy guza i jego regionalnego zaawansowania, co ma umożliwić przeprowadzenie radykalnego zabiegu operacyjnego lub zabiegu mniej okaleczającego, np. kwadrantektomia zamiast mastektomii,
• metoda regionalna - stosowana w przypadku niektórych typów nowotworów - miejscowe podawanie cytostatyków, np. do tętnicy wątrobowej, do jamy opłucnej, do jamy otrzewnej
• metoda paliatywna - stosowana w celu spowolnienia progresji choroby lub zmniejszenia dolegliwości u chorych, u których wyleczenie nie jest możliwe.
• metoda cytotoksyczna - oddziałująca toksycznie na komórki nowotworowe.
• metoda antyangiogeniczna - oddziałująca toksycznie na sieć naczyń krwionośnych dostarczających tlen i składniki pokarmowe do komórek nowotworowych, a odbierających produkty przemiany materii. Zniszczenie tych naczyń krwionośnych prowadzi do śmierci komórek nowotworowych w wyniku braku dostawy substancji odżywczych i tlenu. Stosowane są tu przeciwciała monoklonalne np. bewacizumab hamujące rozwój nowych naczyń krwionośnych.
• metoda metronomiczna - polegająca na podawaniu małych dawek leków cytostatycznych w krótkich odstępach czasu.
• metoda mioablacyjna z autologicznym przeszczepem szpiku kostnego - polegająca na podaniu dużej dawki leków cytostatycznych, w wyniku działania której poza komórkami nowotworowymi giną również krwinki. Przed zabiegiem pobiera się od pacjenta komórki krwiotwórcze ze szpiku kostnego. Komórki te następnie podaje się pacjentowi po chemioterapii w celu odtworzenia zabitych przy okazji leczenia krwinek.

Powikłania

• nudności, wymioty,
• uszkodzenia szpiku,
• uszkodzenia nerek,
• uszkodzenia serca,
• uszkodzenie płuc,
• uszkodzenie układu nerwowego,
• uszkodzenie przewodu pokarmowego,
• uszkodzenie skóry i jej przydatków,
• obniżenie odporności organizmu
• spadek poziomu białych krwinek
• spadek poziomu czerwonych krwinek
• spadek poziomu płytek krwi
• hiperurykemia,
• zespół ostrego rozpadu guza.

Leki wspomagające

W premedykacji stosowane sa leki przeciwwymiotne: ondansetron, deksametazon, metoklopramid, tropisetron pozwalające zmniejszyć nudności i wymioty towarzyszące chemioterapii. Niektóre opracowania ^[1] wskazują na zalety stosowania zawartych w marihuanie kannabinoli w łagodzeniu negatywnych skutków takich jak nudności i wymioty, i umożliwianiu pacjentowi odżywiania się. Leki te wyszły już poza fazę badań naukowych, nie są stosowane w Polsce, mają rejestrację w USA.

Przypisy

Zobacz też

• systemowe leczenie nowotworów
• cytostatyki

Przeczytaj też zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych na Wikipedii!