Kilogram

Article on other languages:

del.icio.us del.icio.us
Digg Digg
Furl Furl
Reddit Reddit
Rojo Rojo
Add to OnlyWire
kilogram (kg)
Nazwa kilogram
Symbol kg
Układ SI
Wymiar [kg]
Opisywane wielkości fizyczne masa
Typowe symbole wielkości m, M
w jednostkach układu SI podstawowa
w jednostkach układu CGS \mathrm{1\,kg = 10^3\,g}
w jednostkach anglosaskich \mathrm{1\,kg \approx 2{,}2046\,lb}

Kilogram - jednostka masy, jednostka podstawowa układu SI, oznaczana kg. Jest to masa międzynarodowego wzorca (walca o wysokości i średnicy podstawy 39 mm wykonanego ze stopu platyny z irydem) przechowywanego w Międzynarodowym Biurze Miar w Sèvres koło Paryża. Wzorzec kilograma został usankcjonowany uchwałą I Generalnej Konferencji Miar (Conférence Générale des Poids et Mesures, CGPM) w 1889. Jest to obecnie jedyna jednostka podstawowa posiadająca przedrostek (kilo), jak również jedyna, dla której podstawą definicji jest określony przedmiot, a nie odwołanie się do stałych fizycznych. Dawniej za wzorzec był przyjmowany jeden litr wody o temperaturze czterech stopni Celsjusza przy ciśnieniu normalnym. W 1901 r. z kolei 3. Konferencja zmieniła definicję litra na objętość jaką zajmuje 1 kilogram wody destylowanej w temperaturze 3,98 °C przy ciśnieniu 1 atm = 760 mm Hg (1013,25 hPa). Zależności między litrem i kilogramem usunięto w 1964 r., na 12. Konferencji. Pojawiają się propozycje, aby wzorzec kilograma oprzeć na stałych fizycznych (masie określonej liczby atomów konkretnego izotopu), ale na razie taka definicja zapewniłaby mniejszą dokładność wzorca, ponieważ pomiar masy za pomocą wagi jest dokładniejszy niż możliwość policzenia atomów.

Spis treści

Miara siły

Nie należy mylić kilograma kg - jednostki masy z kilogramem siły kgf[1] - jednostką siły.

Gram

Słowo gram jest zasadniczym rdzeniem, do którego są dodawane przedrostki układu SI. Powód posiadania przedrostka przez główną jednostkę masy jest historyczny. Pierwotnie dziesiętny układ jednostek zarządzony przez Ludwika XVI w oryginalnych planach przewidywał nazwę graw dla kilograma. Przed wprowadzeniem przedrostków gram był alternatywną nazwą dla tysięcznej grawa (mG), a tona dla 1000 grawów (kG). System metryczny nie wszedł do użycia aż do rewolucji francuskiej. W tym czasie nazwa "graw" stała się politycznie niepoprawna, ponieważ była podobna do określenia "hrabiego", a także do polskiego słowa "margrabia" i niemieckiego "Graf", i dlatego, że tytuły szlacheckie były niezgodne z egalitarnością rewolucjonistów.

Gram jest także podstawową jednostką układu CGS, który nie jest już dłużej szeroko stosowany.

Jednostki pochodne

nazwa oznaczenie w g w kg
joktogram yg 10−24 g 10−27 kg
zeptogram zg 10−21 g 10−24 kg
attogram ag 10−18 g 10−21 kg
femtogram fg 10−15 g 10−18 kg
pikogram pg 10−12 g 10−15 kg
nanogram ng 10−9 g 10−12 kg
mikrogram µg 10−6 g 10−9 kg
miligram mg 10−3 g 10−6 kg
centygram cg 10−2 g 10−5 kg
decygram dg 10−1 g 10−4 kg
gram g 1 g 10−3 kg
dekagram dag 101 g 10−2 kg
hektogram hg 102 g 10−1 kg
kilogram kg 103 g 1 kg
megagram (tona) Mg 106 g 103 kg
gigagram Gg 109 g 106 kg
teragram Tg 1012 g 109 kg
petagram Pg 1015 g 1012 kg
eksagram Eg 1018 g 1015 kg
zettagram Zg 1021 g 1018 kg
jottagram Yg 1024 g 1021 kg

Zobacz też

Inne jednostki masy: cetnar, drachma, funt, gran, karat, kwintal, tona, uncja.

Linki zewnętrzne

Referencje

  1. ↑ (Dz. U. Nr 37, poz. 328, Nr 66, poz. 581, z 2007 r. Nr 90, poz. 597)
Źródło: "http://pl.wikipedia.org/wiki/Kilogram"

This article is from Wikipedia. All text is available under the terms of the GNU Free Documentation License.