Lnica pospolita

Article on other languages:

• Echtes_Leinkraut
• Linaria_vulgaris
• Linaria_vulgaris
• Linaire_commune
• Dobry_lenčk
• Newroz_(Linaria_vulgaris)
• Parastā_vīrcele
• Paprastoji_linažolė
• Vlasbekje
• Pyštek_obyčajný
• Kannusruoho
• Gulsporre

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Lnica pospolita
Systematyka wg Reveala
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Nadgromada	nasienne
Gromada	okrytonasienne
Klasa	Rosopsida
Rząd	jasnotowce
Rodzina	przetacznikowate
Rodzaj	lnica
Gatunek	lnica pospolita
Nazwa systematyczna
Linaria vulgaris Mill.
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Lnica pospolita (Linaria vulgaris) – gatunek byliny należący do rodziny przetacznikowatych. Występuje na półkuli północnej - w Europie, Azji i Ameryce Północnej (tam jest gatunkiem zawleczonym). Roślina pospolita na całym obszarze Polski.

Kwiat

Kwiatostan

Charakterystyka

Łodyga

Wzniesiona, prosta. Z reguły nie rozgałęzia się, czasami tylko w dolnej części. Owłosiona gruczołowato tylko w części kwiatostanowej, poza tym jest naga. Wysokość 20-90 cm. Roślina wydziela nieco nieprzyjemny zapach.

Liście

Ulistnienie skrętoległe, gęste. Nieduże bezogonkowe liście (szerokość 1,5-4 mm, długość 30-50 mm) o kształcie równowąskim lub podługowato-lancetowatym. Mają spłaszczone nasady, zaostrzone końce, są szeroko obłonione, cienkie, 1-3 nerwowe.

Kwiaty

W szczytowej części łodygi zebrane w gęste grono. Wyrastają w kątach dużo mniejszych od liści przysadek na krótkich szypułkach i mają długość 2-4 cm. Kielich złożony z 4 wolnych, ostro zakończonych działek i dużo mniejszy od korony. Korona kwiatu grzbiecista, o jasnożółtym kolorze z ciemnożółtą gardzielą i z ostrogą. Ostroga jest krótsza od korony i prosta, lub nieco zagięta. Gardziel korony jest całkowicie zamknięta przez uwypukloną do góry wargę dolną. Kwiaty bez zapachu, samopylne, kwitną od czerwca do września.

Owoc

Krótsza od kielicha, otwierająca się ząbkami w górnej części torebka. Zawiera pokryte brodawkami nasiona w kształcie krążka. Jedna roślina wytwarza do 30 000 nasion, są one rozsiewane przez wiatr

Korzenie

Ich długość dochodzi do 1m.

Biotop, wymagania

Przydroża, murawy, pola uprawne (chwast), kamieniste zbocza, pastwiska, torfowiska, łąki, rowy. Preferuje słoneczne miejsca. Rośnie zarówno na suchych miejscach, jak i na wilgotnych. W górach występuje do regla dolnego. Roślina ruderalna, geofit, gatunek charakterystyczny dla SCl. Artemisienea i Ass. Artemisio-Tanacetum^[1].

Roślina trująca

Całe ziele jest trujące, zwłaszcza dla koni. Szczególnie trującym jego składnikiem jest alkaloid peganina.

Zastosowanie

• Roślina uprawna: bywa czasami uprawiana jako roślina ozdobna.
• Roślina lecznicza:
  • Surowiec zielarski: ziele (Herba Linariae). Zawiera alkaloid peganinę, fitosterole, kwasy organiczne, flawonoidy i inne.
  • Działanie: łagodnie przeczyszczające, moczopędne, przeciwzapalne. Pobudza perystaltykę jelit, rozluźnia mięśnie gładkie dróg żółciowych. Napary używane były do łagodzenia dolegliwości hemoroidów. W tym celu wykonywano też maści z ziela lnicy zmieszanego ze smalcem. Ponieważ jej działanie przeczyszczające jest trzykrotnie słabsze od kruszyny, była używana w przewlekłych zaparciach u dzieci, osób starszych. Używano ją także przy zaburzeniach trawienia, wzdęciach i atonii jelit.
  • Zbiór i suszenie: ziele zbiera się podczas kwitnienia rośliny, suszy w przewiewnym i zacienionym miejscu.

Ciekawostki

• Dawniej była dość uciążliwym chwastem lnu i stąd pochodzi jej nazwa rodzajowa.
• Z powodu kształtu kwiatów, przypominającego buty, nazywana była dawniej przez lud pantofelkami Matki Boskiej.
• W lecznictwie ludowym była używana do leczenia trudno gojących się ran, zapalenia dróg rodnych i spojówek oczu, świądu skóry i żylaków nóg.
• Ma własności wybielające – rozjaśnia lub całkiem wybiela piegi na skórze.
• Odwaru z ziela używano dawniej do odstraszania much z domu.
• Jest rośliną bardzo popularną w Anglii (nadano jej tam aż 25 różnych nazw).

Przypisy

Źródła