Oksykodon:

Oksykodon (Oxycodonum) - silny opioidowy lek przeciwbólowy syntezowany z tebainy. Strukturalnie podobny jest do kodeiny. Różnią się tylko tym, że wodór w kodeinie jest utleniony do grupy hydroksylowej, i grupa hydroksylowa kodeiny przechodzi w grupę ketonową w oksykodonie. Lek stosowany za granicą głównie pod postacią tabletek, w których występuje z innymi środkami przeciwbólowymi, m.in. z kwasem acetylosalicylowym (Percodan, Endodan, Roxiprin), paracetamolem (Percocet, Endocet, Roxicet, Tylox) oraz ibuprofenem (Combunox). Ponadto oksykodon występuje w postaci tabletek o przedłużonym uwalnianiu (OxyContin), w tabletkach 5, 10, 20, 40 lub 80 mg, oraz w preparatach Endone, OxyIR, OxyNorm, Percolone, OxyFAST i Roxicodon. W Polsce oksykodon został wycofany z lecznictwa. W medycynie stosuje się oksykodon głównie w postaci soli - chlorowodorku oksykodonu.

Przyswajalność

Oksykodon stosuje się doustnie, doodbytniczo oraz w postaci zastrzyków; dożylnie, domięśniowo lub podskórnie. Przyswajalność przy podaniu doustnym wynosi 60-87%. Przy podaniu doodbytniczym przyswajalność jest podobna jak w przypadku podania doustnego. Zastosowanie oksykodonu w formie zastrzyku prowadzi do szybszego oraz mocniejszego działania substancji.

Działania niepożądane

Euforia, senność, nudności, zaparcia, trudności z oddawaniem moczu, wysypka, zaczerwienienie skóry, zawrót głowy i wahania emocjonalne to najczęściej spotykane skutki uboczne. Inne efekty uboczne to nieznacznie zmniejszenie poziomu testosteronu u mężczyzn, czasowa impotencja jak również znaczne powiększenie prostaty u mężczyzn (przy długotrwałym używaniu leku).

Użycie pozamedyczne

Oksykodon, jak prawie każdy lek opioidowy, stosowany jest jako narkotyk, głównie w USA, Kanadzie i Australii. Jego działanie podobne jest do działania morfiny i heroiny. Działanie narkotyczne wykazuje już w dawkach medycznych. Odnotowanych jest wiele przypadków śmiertelnych po zażyciu oksykodonu, często po podaniu równocześnie leków uspokajających takich jak benzodiazepiny i alkoholu.

Opioidy

Opiaty i pochodne

Acetylodihydrokodeina • Benzylomorfina • Dihydrokodeina • Dihydromorfina • Etylomorfina • Heroina • Hydrokodon • Hydromorfon • Kodeina • Laudanum • Metopon • Monoacetylomorfina • Morfina • Nalbufina • Nalmefen • Nalorfina • Nalokson • Naltrekson • Nikokodyna • Nikomorfina • Omnopon • Opium • Oripawina • Oksykodon • Oksymorfon • Tebakon • Tebaina