Article in other languages:
- Konsonant
- صحاحة
- Consona
- Consonante
- ব্যঞ্জনধ্বনি
- གསལ་བྱེད།
- Kensonenn
- Consonant
- Хупă_сасăсем
- Souhláska
- Cytsain
- Konsonant
- Konsonant
- Σύμφωνο
- Consonant
- Consonante
- Konsonanto
- همخوان_(آواشناسی)
- Consonne
- Konsonant
- Corockle
- Connrag
- Consoante
- 닿소리
- व्यंजन_वर्ण
- Suglasnik
- Konsonanto
- Konsonan
- Samhljóð
- Consonante
- עיצור
- Konsonan
- ವ್ಯಂಜನ
- თანხმოვანი
- Дауыссыз_дыбыстар
- Kessonen
- Konsonanti
- Konsòn
- Denganî
- Līdzskanis
- Molelisi
- Mássalhangzó
- വ്യഞ്ജനം
- व्यंजन
- Konsonan
- Medeklinker
- 子音
- Konsonant
- Konsonant
- Consoante
- Consoană
- Kunkawaki
- Согласные
- Consonant
- Spoluhláska
- Soglasnik
- Сугласник
- Konsonant
- Konsonantti
- Konsonant
- மெய்யொலி
- พยัญชนะ
- Приголосний_звук
- Cossoune
- Mangarabay
- 辅音
Spółgłoska to dźwięk języka mówionego powstający w wyniku całkowitego lub częściowego zablokowania przepływu powietrza przez aparat mowy (kanał głosowy). W czasie wymawiania spółgłosek powstaje szmer, gdy powietrze natrafia na przeszkodę (zwarcie, zbliżenie).
Do opisu artykulacji spółgłoski stosuje się następujące kryteria:
- sposób artykulacji, czyli stopień/sposób ograniczenia przepływu przez kanał głosowy,
- miejsce artykulacji, czyli miejsce największego zbliżenia lub zwarcia narządów mowy,
- narząd artykulacji biorący udział w tworzeniu zwężenia lub zwarcia,
- udział wiązadeł głosowych (dźwięczność/bezdźwięczność).
W języku polskim spółgłoski nie tworzą zasadniczo sylaby, czyli są niesylabiczne. Do wyjątków należą "wyrazy" takie jak: pst, brr itp., w których elementem sylabicznym są spółgłoski s, r. W niektórym językach spółgłoski mogą tworzyć sylaby, czyli być elementem 'sylabicznym'. Szczególnie często taką rolę spełniają spółgłoski nosowe, płynne. Przykładem może być tu język czeski, w którym spółgłoski r, l tworzą sylaby np. wyrazy: čtvrt 'ćwierć, vlk 'wilk', są jednosylabowe.
Języki różnią się ilością posiadanych spółgłosek - język ubychijski miał ich 84, a rotokas - tylko 6.
| Dwu‐ wargowe |
War‐ gowo‐ zębowe |
Zębowe | Dzią‐ słowe |
Zadzią‐ słowe |
Retro‐ fleksyjne |
Podnie‐ bienne |
Miękko‐ podnie‐ bienne |
Języcz‐ kowe |
Gar‐ dłowe |
Nagło‐ śniowe |
Krta‐ niowe |
||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Nosowe | m | ɱ | n̪ | n | ɳ | ɲ | ŋ | ɴ | |||||||||
| Zwarte | p b | p̪ b̪ | t̪ d̪ | t d | ʈ ɖ | c ɟ | k ɡ | q ɢ | ʡ | ʔ | |||||||
| Szczelinowe | ɸ β | f v | θ ð | s z | ʃ ʒ | ʂ ʐ | ç ʝ | x ɣ | χ | ʁ | ħ | ʕ | ʜ | ʢ | h ɦ | ||
| Półotwarte | β̞ | ʋ | ð̞ | ɹ | ɻ | j | ɰ | ||||||||||
| Drżące | ʙ | r | * | ʀ | * | ||||||||||||
| Uderzeniowe | * | ѵ | ɾ | ɽ | * | ||||||||||||
| Boczne szczelinowe | ɬ ɮ | * | * | * | |||||||||||||
| Boczne półotwarte | l | ɭ | ʎ | ʟ | |||||||||||||
| Boczne uderzeniowe | ɺ | * | * | * | |||||||||||||
|
|
||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
Zobacz też
Link zewnętrzny
- Spółgłoska na PoeWiki - o możliwościach użycia jej w poezji
Questions for article: