Trójpierścieniowe leki przeciwdepresyjne

Article on other languages:

• مضادات_الاكتئاب_ثلاثية_الحلقات
• Trizyklisches_Antidepressivum
• Tricyclic_antidepressant
• Antidepresivo_tricíclico
• Antidépresseur_tricyclique
• טריציקליות
• 三環系抗うつ薬
• Trisyklisk_antidepressivum
• Antidepressivo_tricíclico
• Trisyklinen_masennuslääke
• Tricykliska_antidepressiva

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Amitryptylina - typowy trójcykliczny lek przeciwdepresyjny

Trójcykliczne leki przeciwdepresyjne, leki trójpierścieniowe (TLPD) - grupa leków psychotropowych o zbliżonej budowie chemicznej (cząsteczka złożona z trzech pierścieni), używanych w leczeniu depresji. Są to głównie pochodne dibenzoazepiny lub dibenzocykloheptadienu. Do lecznictwa wprowadzone zostały w latach pięćdziesiątych XX wieku. Pierwszym lekiem z tej grupy była imipramina

Mechanizm działania

Mechanizm działania TLPD nie jest do końca wyjaśniony. Obecnie uważa się że TLPD blokują wychwyt zwrotny amin biogennych (głównie noradrenaliny, serotoniny). Niektóre z nich hamują też zwrotny wychwyt dopaminy). W ten sposób powodują zwiększenie stężenia tych neuroprzekaźników w szczelinie synaptycznej i tym samym zwiększone pobudzenie układów: noradrenergicznego i serotoninergicznego. Poza tym leki trójpierścieniowe w różnym stopniu oddziaływają z receptorami muskarynowymi, serotoninergicznymi (5HT₁ i 5HT₂) oraz histaminowymi H₁.
Efekty działania leczniczego polegające na zniesieniu zahamowania psychoruchowego, występującego w depresji pojawiają się tydzień lub dwa od rozpoczęcia terapii. Pełne działanie przeciwdepresyjne obserwuje się po 3-4 tygodniach. Brak efektu po 6-8 tygodniach od rozpoczęcia terapii powinien skłonić lekarza do zmiany leku.

Wskazania i zastosowanie

TLPD są używane w leczeniu szeregu zaburzeń psychicznych i neurologicznych. Głównie są to:

• depresja, głównie endogenna. Są podawane w depresjach psychogennych, objawowych, występujących w chorobach somatycznych oraz w depresjach innego pochodzenia.
• dystymia
• zespoły natręctw
• lęk
• nerwice
• ból neuropatyczny
• moczenie nocne - szczególnie u dzieci
• bezsenność
• bulimia
• pomocniczo w terapii nikotynizmu i innych uzależnień

TLPD można podawać doustnie lub w zastrzykach.Leczenie rozpoczyna się od małych dawek, które zwiększa się stopniowo w ciągu kilku pierwszych tygodni. U osób starszych stosuje się mniejsze ilości leku. Dawki muszą być dobierane indywidualnie.

Działania niepożądane

Spowodowane są głównie działaniem cholinolitycznym TLPD:

• suchość w ustach
• zatkany nos
• nieostre widzenie
• zaparcia
• trudności w oddawaniu moczu
• podwyższona temperatura ciała
• zawroty głowy
• działanie kardiotoksyczne

Mogą wystąpić też majaczenia, zaburzenia świadomości, omamy, niepokój, zaburzenia pamięci. Stosunkowo często występuje senność, zmęczenie, lęki, zaburzenia koncentracji. Często też po zastosowaniu TLPD faza depresyjna w chorobie afektywnej dwubiegunowej zmienia się na fazę maniakalną.

Efekty uboczne są szczególnie nasilone w pierwszych tygodniach leczenia, później stopniowo ustępują

Przeciwwskazania

Przeciwwskazania do stosowania trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych są podobne jak dla cholinolityków i obejmują:

• jaskrę
• przerost prostaty
• nadciśnienie i inne choroby układu krwionośnego
• zaburzenia rytmu serca

Inne przeciwwskazania to:

• ciężkie uszkodzenia narządów miąższowych
• zatrucie alkoholem lub innymi środkami psychoaktywnymi (np. barbituranami, benzodiazepinami, opioidami) oraz cholinolitykami. W ogóle nie można ich stosować razem z tymi substancjami.

Przykłady trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych

• imipramina
• dezypramina
• klomipramina
• amitryptylina
• trymipramina
• nortryptylina
• doksepina
• lofepramina
• opipramol

Bibliografia

Waldemar Janiec red.: Kompendium farmakologii Wydanie II. Warszawa: Wydawnictwo Lekarskie PZWL, 2006. 

Przeczytaj zastrzeżenia dotyczące pojęć medycznych w Wikipedii!