Widłaki

Article on other languages:

• Плауновидни
• Plavuňové_rostliny
• Ulvefodsplanter
• Lycopodiophyta
• Lycophyta
• Lycopodiophyta
• 석송문
• בעלי_קשקשים
• Pataisūnai
• Ликоподиумови_растенија
• ヒカゲノカズラ植物門
• Kråkefotplanter
• Lycophyta
• Plavúňorasty
• Liekomaiset
• Lummerväxter
• 石松門

	del.icio.us
	Digg
	Furl
	Reddit
	Rojo
	Add to OnlyWire

Widłaki
Widłak goździsty
Systematyka
Domena	jądrowce
Królestwo	rośliny
Podkrólestwo	naczyniowe
Gromada	widłaki
Nazwa systematyczna
Lycopodiophyta D.H. Scott
Systematyka w Wikispecies
Galeria zdjęć i grafik w Wikimedia Commons

Widłaki, widłakowe (Lycopodiophyta) – typ (gromada) roślin naczyniowych liczący około 1000 gatunków.

Morfologia

Pokrój

Widłaki mają widlasto rozgałęzione pędy i korzenie. Pędy pokryte są drobnymi listkami, przymocowują się do podłoża za pomocą korzeni.

Liście

W liściu znajduje się tylko jedna, nierozgałęziona wiązka przewodząca. Liść widłaka jest prawdopodobnie tworem filogenetycznie niezależnym od liścia innych paprotników i roślin nasiennych i zaliczane są na ogół do mikrofili. Nie jest to jednak pewne bowiem brak luk liściowych w walcu osiowym przemawia za tym, że są to wyrostki łodygi zaopatrywane przez wyrosty protosteli^[1].

Biologia

Dzisiejsze widłaki są niepozornymi, zimozielonymi roślinami. Większość widłaków charakteryzuje długi cykl życiowy. Od wykiełkowania zarodnika do powstania dojrzałej rośliny mija niekiedy 20 lat. W Polsce są coraz rzadziej spotykanymi w runie naszych lasów i w wyższych piętrach górskich.

Pochodzenie i systematyka

Widłaki stanowią pozostałość najstarszej linii rozwojowej roślin naczyniowych zachowanej do czasów współczesnych. Wyodrębniły się z zosterofilofitów, które powstały w czasie, gdy niezróżnicowane jeszcze były rośliny nasienne i paprotniki. Widłaki stanowią zatem klad siostrzany w stosunku do pozostałych paprotników i roślin nasiennych^[2].

Ponad 300 milionów lat temu widłaki dominowały na Ziemi. Tworzyły rozległe podmokłe lasy. Pradawne widłaki dorównywały rozmiarami dzisiejszym drzewom. Z ciał tych roślin a właściwie ich wymarłych krewniaków powstały wykorzystywane do dziś pokłady węgla kamiennego.

Widłakowe odgrywały ogromną rolę w erze paleozoicznej, kiedy wykształciły olbrzymią rozmaitość form, w tym wiele o potężnych wielometrowych rozmiarach. Współczesne widłaki są przeżytkami tej wymarłej grupy roślin. Cechują się przewagą sporofitu nad gametofitem, pokryciem łodyg drobnymi liśćmi oraz umieszczeniem zarodni produkujących mejospory na górnej stronie liści lub też w kącie tych liści.

Pozycja w systemie Reveala^[3]

Królestwo rośliny (Plantae), gromada widłaki (Lycopodiophyta D.H. Scott ), podgromada: Lycopodiophytina Tippo ex Reveal:

• Klasa: widłaki jednakozarodnikowe, widłaki właściwe, widłakowe właściwe (Lycopodiopsida Bartl., Lycopsida)

• Rząd: widłakowce Lycopodiales Dumort.
• Rząd: widliczkowce Selaginellales Prantl

• Klasa: widłaki różnozarodnikowe (Isoёtopsida J.H. Schaffn.)

• rząd: poryblinowce, porybliny (Isoetales Prantl)

Ochrona

W Polsce ochroną gatunkową objęte są wszystkie widłaki z rodziny widłakowatych (Lycopodiaceae), gatunki z rodzaju widliczka (Selaginella), a także poryblin kolczasty (Isoëtes echinospora) i poryblin jeziorny (Isoëtes lacustris).

Przypisy